Elektrik piyasasında yeni dönem 1 Haziran’da başlıyor

Güç ve Natürel Kaynaklar Bakan Yardımcısı ve Güç Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ) İdare Konseyi Lideri Abdullah Tancan, 1 Haziran’da Vadeli Elektrik Piyasası (VEP) ve Yenilenebilir Güç Kaynak Garanti (YEK-G) piyasalarının devreye gireceğini belirterek, “Tüm bu piyasalar ve bu sene açacağımız Vadeli Gaz Piyasası (VGP) ile ileri güç piyasalarındaki bütün eserlere aşağı üst sahip olmuş olacağız.” dedi.

Tancan, regüle edilmemiş ve merkezi karşı taraf hizmeti sunulmayan uzun vadeli elektrik kontratlarının tezgah üstü piyasalarda (OTC) nakdi ve fizikî olarak süreç gördüğüne dikkati çekerek, “Bu kapsamda VEP’te, dal için piyasa iştirakçileri ortasında ortaya çıkabilecek riski yönetebilecek merkezi karşı taraf hizmeti EPİAŞ tarafından sağlanacak.” tabirini kullandı.

VEP ile fizikî teslimatın olduğu ek bir ticaret hizmetinin piyasa sunulacağını kaydeden Tancan, piyasa iştirakçilerinin fiyat riskinden korunma ve geleceğe yönelik fiyat beklentilerini görme imkanına sahip olacağını lisana getirdi.

VEP ile sürdürülebilir yatırım ortamı oluşacak

Tancan, VEP’in yatırım ve arz güvenliği açısından kıymetine işaret ederek, “VEP’te ileriye dönük oluşacak referans fiyatlarla öngörülebilirlik artarak ileriye dönük şimdiden belirli olan fiyatlar üzerinden alım satım yapılacak. Yatırımcı ve tüketici açısından öngörülebilirlik sağlanırken, yatırımcı için daha rahat finans bulma imkanları oluşacak. Yatırımların finansal meçhullükten kurtulmasıyla sürdürülebilir bir yatırım ortamı oluşturulmuş, oluşabilecek yatırım gecikmelerinin önüne geçilmiş ve bu halde de arz güvenliğine katkı sağlanmış olacak.” dedi.

VEP’te orta ve uzun vadede yüksek hacim ve likiditeye ulaşılmasının beklendiğini aktaran Tancan, “Piyasa iştirakçilerine ileriye yönelik yapacakları süreçlerle maliyetlerini sabitleme, spot piyasalardaki fiyat dalgalanmalarından korunma, VEP içi alım-satım süreçleri ve piyasalar ortası arbitraj yapabilme imkanlarıyla ileriye yönelik oluşacak sağlıklı referans fiyatlar ile öngörülebilirlik, güvenilirlik ve şeffaflığın artmasına kıymetli ölçüde katkı sağlanması beklenmektedir.” değerlendirmesinde bulundu.

VEP’in hür tüketici hakkını kullanan ve bu kapsamda tedarikçisi ile ikili muahede yapan tüketicilerin pazarlık sürecinde VEP’te oluşan fiyatları referans alabileceğini belirten Tancan, “Üretici ve tüketicinin güç maliyetlerini yönetebileceği, öngörülebilir bir piyasa ortamı oluşması sağlanacak.” tabirini kullandı.

“YEK-G sistemi yenilenebilir güç kaynaklarına talebi artıracak”

Tancan, VEP’in yanı sıra 1 Haziran’da hayata geçirilecek YEK-G sistemi ile elektriğin üretiminde ve tüketiminde yenilenebilir güç kaynaklarının kullanımının yaygınlaştırılması ve etrafın korunmasının amaçlandığını söyledi.

YEK-G dokümanının tüketicilere, tedarik ettiği elektrik gücünün yenilenebilir güç kaynaklarından üretildiğini belgelendirme imkanı sağlayacağını kaydeden Tancan, şöyle devam etti:

“YEK-G sistemi öncesinde Türkiye’de tüketicilerin sırf yenilenebilir güçten oluşan üretim portföyü olan elektrik üreticileri ile ikili mutabakat yoluyla yenilenebilir güç satın alması mümkündü ve tedarikçilerin tüketicilerine sunduğu elektriğin kaynağını ifşa etme yükümlülüğü bulunmuyordu. Yenilenebilir gücün kaynağının takip edilerek garantilenmesine yönelik bir sertifika sistemi yoktu. Bu doğrultudaki gereksinimlerin ağırlaşmasıyla kurulan YEK-G sisteminde tüketicilere itfa edilen YEK-G dokümanlarıyla tüketiciler nezdinde yenilenebilir gücün kaynak bazında farklı bir eser olarak tedarik edilmesine imkan sağlanacak ve yenilenebilir güç kaynaklarına talep artacak.”

Tancan, yenilenebilir güç üretiminin artmasıyla tüketicilerin de yenilenebilir enerjiyi başka bir eser olarak talep ettiğini belirterek, “Kurumsal şirketler, iklim değişikliğiyle gayret yolunda prestijlerini ve müşterileriyle olan ilgilerini güçlendirip markalarına olan güvenirliği artırmak için yenilenebilir güç kullandıklarını taahhüt ediyor. Bu bağlamda YEK-G dokümanları, yenilenebilir gücün şeffaf ve muteber halde tedarik edilmesine imkan sağlayacak.” diye konuştu.

“Karadeniz gazı ve EPİAŞ’ta oluşan vadeli kontrat fiyatları ülkemiz lehine avantaj oluşturacak”

Öte yandan, 1 Ekim’de devreye alınması hedeflenen VGP ile güç piyasalarında derinlik ve eser çeşitliliğinin artacağını da vurgulayan Tancan, “Yakın vakte kadar ‘enerji geçiş bölgesi’ olarak anılan ülkemiz izlenen siyasetlerle bölgesinde ‘enerji ticaret merkezi’ haline getirilmeye çalışılmaktadır. EPİAŞ olarak işlettiğimiz ve açacağımız piyasalarla bölgemizin en gelişmiş piyasası olacağız. Bu piyasalarda kullanılan yazılımları da kendi iç kaynaklarımızla geliştiriyoruz. O denli umuyorum ki yeni periyotta Karadeniz gazı ve EPİAŞ’ta oluşan vadeli kontrat fiyatları ülkemiz lehine avantaj oluşturacak.” tabirlerini kullandı.

Tancan, bakanlığın yenilenebilir güce verdiği takviyeye de değinerek, “Bu ve gibisi atakların kısa ve uzun vadede güçte arz güvenliği ile piyasaların rekabetçiliği ve aktifliği açısından ülkemize getirisi olacaktır. Fiyat istikrarının olduğu bir piyasada, güvenilirlik ve öngörülebilirlik olduğu için yerli ve yabancı yatırımcı sayısı da artacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.